3 ‘gã khổng lồ’ dầu khí châu Âu kiếm bộn từ xung đột Trung Đông

Shell, BP và TotalEnergies được ước tính đã “bỏ túi’ gần 5 tỷ USD từ hoạt động giao dịch dầu mỏ giữa bất ổn của thị trường này. Ảnh: Reuters.

Theo Finacial Times, 3 tập đoàn dầu mỏ lớn nhất châu Âu gồm Shell, BP và TotalEnergies đã gặt hái tới 4,75 tỷ USD từ những biến động dữ dội trên thị trường năng lượng toàn cầu do cuộc chiến tại Iran gây ra. Đây là kết quả từ khả năng tận dụng sự hỗn loạn của các bộ phận giao dịch, một lợi thế giúp các doanh nghiệp này vượt xa các đối thủ kinh doanh dầu đến từ Mỹ trong giai đoạn khủng hoảng.

Theo ước tính từ giới phân tích, các đơn vị giao dịch của 3 tập đoàn này đã kiếm thêm 3,3-4,75 tỷ USD trong quý I so với 3 tháng cuối năm ngoái. Con số này đóng góp tới 48-69% trong tổng mức tăng trưởng lợi nhuận 6,9 tỷ USD của cả 3 tập đoàn kể từ quý trước

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông và sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela làm gián đoạn thị trường năng lượng, đà bùng nổ này cho thấy mảng giao dịch dầu của các công ty châu Âu là yếu tố then chốt, giúp doanh nghiệp trở nên vượt trội so với ExxonMobil hay Chevron của Mỹ, theo nhà phân tích Kim Fustier từ HSBC.

Các đội ngũ giao dịch thường đạt hiệu quả cao nhất trong giai đoạn biến động mạnh. Khi ấy, họ có thể kiếm lời từ việc mua bán dầu thô và các sản phẩm tinh chế ở các mức giá khác nhau giữa các thị trường.

Trong thời gian diễn ra cuộc chiến tại Iran, giá dầu liên tục biến động mạnh và các tuyến thương mại bình thường đã phải thay đổi hoàn toàn do eo biển Hormuz đóng cửa. Giá dầu thô Brent, vốn giao dịch dưới mức 60 USD/thùng vào tháng 1, đã chạm mức cao kỷ lục vào tháng 4 khi các thùng dầu vật chất được trao tay với giá hơn 144 USD/thùng.

Trong số các “ông lớn” châu Âu, các nhà giao dịch của BP dường như là những người hưởng lợi lớn nhất. Các ước tính cho thấy bộ phận giao dịch của công ty này đã kiếm thêm 1,75 tỷ USD trong quý I, tương đương gần 1/4 lợi nhuận điều chỉnh của cả năm ngoái.

BP đang vận hành một trong những mạng lưới giao dịch dầu mỏ lớn nhất thế giới với hơn 2.000 nhân viên tại London, Singapore và Houston, thực hiện giao dịch hơn 4 tỷ thùng dầu mỗi năm, gấp nhiều lần sản lượng khai thác thực tế của tập đoàn.

Các lãnh đạo tập đoàn đều công khai đề cao sức mạnh của mảng kinh doanh này khi công bố báo cáo tài chính. Giám đốc tài chính của Shell, bà Sinead Gorman, cho biết tập đoàn đã hưởng lợi từ những đóng góp đáng kể của hoạt động giao dịch và tối ưu hóa nguồn cung.

Doanh số các công ty dầu mỏ châu Âu vượt xa đối thủ Mỹ trong 3 tháng qua. Ảnh: Financial Times.

Trong khi đó, CEO của BP, bà Meg O’Neill, nhấn mạnh thực sự muốn làm nổi bật giá trị to lớn của tổ chức giao dịch khi lợi nhuận tổng thể của tập đoàn tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Chủ tịch TotalEnergies, ông Patrick Pouyanné, cũng nhận định rằng các nhà giao dịch của ông thường “cảm thấy khá hạnh phúc khi chứng kiến một thị trường đầy biến động”.

Thị trường chứng khoán đã nhanh chóng phản ánh sức mạnh này khi cổ phiếu BP và Total lần lượt tăng 12% và 21% kể từ khi xung đột Mỹ – Iran bắt đầu. Ngược lại, cổ phiếu Exxon đã giảm hơn 4% trong cùng kỳ, trong khi Chevron chỉ tăng nhẹ 2,7%.

Tỷ lệ phân hóa này một phần phản ánh sự khác biệt về quy tắc kế toán khi các đối thủ Mỹ bị buộc phải báo cáo các khoản lỗ tạm thời liên quan đến các hành vi phòng vệ giá.

CEO Darren Woods của Exxon giải thích rằng đây chỉ là vấn đề thời điểm. Ông khẳng định khi các lô hàng vật chất được giao và đưa vào báo cáo thu nhập, nó sẽ bù đắp cho các khoản lỗ trên giấy tờ.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng các tập đoàn Mỹ vẫn chưa có “khẩu vị rủi ro” lớn như người châu Âu, ví dụ như thương vụ đặt cược 1 tỷ USD của Total là điều khó có thể thấy ở văn hóa của Exxon hay Chevron.

Mặc dù mang lại lợi nhuận khổng lồ, Total lưu ý rằng các hoạt động giao dịch không phải là không có rủi ro và có thể tạo ra thua lỗ cũng như lợi nhuận, do đó cần được đánh giá như một phần của danh mục đầu tư rộng lớn hơn trong dài hạn.

Trong khi đó, Shell và BP đã từ chối đưa ra bình luận thêm về các ước tính lợi nhuận từ mảng giao dịch này.